حاصل آن كز وسوسه هركو گسيخت از قضا هم در قضا بايد گريخت راجع به جملهء * ( افر من قدر الله الى قدر الله ) * رجوع شود به تفسير طنطاوى ، جلد 11 ، صفحهء 34 و احياء العلوم ، باب توكل و محجة البيضاء ، باب توكل . در مفردات راغب مادهء قضى . . . رجوع شود به رسالهء قضا و قدر صدر المتألهين در مجموعهء رسائل . ايضاً رجوع شود به جلد هشتم تفسير الميزان ، صفحهء 161 ، راجع به تغيير قضا و قدر به حكم قضا و قدر . در آنجا جملهء * ( ما من شفيع الَّا من بعد اذنه ) * طورى تفسير شده كه با آنچه ما تحت عنوان « قابليت تغيير » گفته‌ايم قابل انطباق است . نهج البلاغه ، وصيت نامهء امير عليه السلام به امام حسن ، جملهء آخر : . * ( استودع الله دينك و دنياك و اسأله خير القضاء لك فى العاجلة و الآجلة و الدنيا و الآخرة . و السلام . . 1 . يكى از مباحثى كه لازم است در رسالهء انسان و سرنوشت بحث شود ، بحث مستقلى است تحت عنوان « پنجه در پنجهء قضا افكندن » و اثبات اينكه چه چيزها پنجه در پنجهء قضا افكندن است و آرزوهاى محال است مثل آن چيزهايى كه مبارزه با سنن الهى است و چه چيزهايى پنجه در پنجهء قضا افكندن نيست ، بلكه تبعيت از قضا و قدر است از قبيل تحصيل رزق و كار براى سعادت و پيشرفت . به قول مولوى : با قضا پنجه زدن نبود جهاد . . . 2 . راجع به جبر مادى ، رجوع شود به لذات فلسفه ، صفحهء 71 .